Κρίσεις πανικού: Όταν το στρες μας χτυπά την πόρτα

Η ψυχική μας υγεία αποτελεί καθοριστικό κομμάτι για την ισορροπία και την ευεξία μας. Αφορά τη συναισθηματική, τη γνωστική και τη συμπεριφορική μας ευημερία και επηρεάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, που βιώνουμε ή εκφράζουμε τα συναισθήματά μας, που επικοινωνούμε με τους γύρω μας και που αντιμετωπίζουμε διάφορες καταστάσεις στην καθημερινότητά μας. Όπως ακριβώς προσέχουμε το σώμα μας, έτσι χρειάζεται να φροντίζουμε και την ψυχική μας υγεία.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο όρος «ψυχική υγεία» δεν αφορά μόνο την απουσία ψυχικής διαταραχής, αλλά περιγράφει τη γενικότερη κατάσταση ευημερίας του ατόμου, κατά την οποία αντιλαμβάνεται και αξιοποιεί τις ικανότητές του και είναι σε θέση να αντιμετωπίζει το καθημερινό στρες, να εργάζεται παραγωγικά και να μπορεί να συνεισφέρει στην κοινότητά του.

Ο καθημερινός τρόπος ζωής, οι υψηλές απαιτήσεις σε επαγγελματικό και προσωπικό επίπεδο, σε συνδυασμό με τους ταχύτατους ρυθμούς της ψηφιακής εποχής, συχνά αυξάνουν τα επίπεδα του στρες. Οι κρίσεις πανικού δεν είναι σπάνιες. Πρόκειται για μια «κραυγή» του οργανισμού για φροντίδα, και για αυτό ο έγκαιρος εντοπισμός των σωματικών συμπτωμάτων είναι πολύ σημαντικός, για την αναγνώριση της κατάστασης και την τόνωση της ψυχικής υγείας.

Πώς μοιάζει μια κρίση πανικού;

Μια κρίση πανικού είναι ένα ξαφνικό κύμα έντονου φόβου ή δυσφορίας που εμφανίζεται χωρίς προειδοποίηση, ή με αφορμή έντονο στρες, και συνοδεύεται από τα εξής συμπτώματα:

• Έντονη ταχυκαρδία ή σφίξιμο στο στήθος

• Δύσπνοια ή γρήγορη αναπνοή

• Τρέμουλο, εφίδρωση ή ζάλη

• Αίσθημα απώλειας ελέγχου ή φόβο ότι «κάτι κακό θα συμβεί»

Παρότι τα συμπτώματα αυτά είναι τρομακτικά, η κρίση πανικού σύμφωνα με τους ειδικούς δεν είναι επικίνδυνη και συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγα λεπτά. Συχνά, αυτό που ενισχύει την ένταση μιας κρίσης είναι ο φόβος για τα ίδια τα συμπτώματα. Όσο περισσότερο τα παρατηρούμε και τα ερμηνεύουμε ως απειλή, τόσο εντείνεται ο φαύλος κύκλος άγχους. Για αυτό και η αναγνώριση της κρίσης πανικού είναι το πρώτο και πολύ σημαντικό βήμα.

Τι μπορούμε να κάνουμε αν μας συμβεί;

1. Αποδεχόμαστε αυτό που συμβαίνει και διατηρούμε την ψυχραιμία μας. Συνειδητοποιούμε ότι πρόκειται για μια κρίση πανικού και την αντιμετωπίζουμε ως ένα γεγονός που είναι παροδικό και οφείλεται στο άγχος. Θα περάσει.

2. Εστιάζουμε στην αναπνοή: αργές, βαθιές αναπνοές οξυγονώνουν εγκέφαλο και σώμα και μας βοηθάνε να ηρεμήσουμε.

3. Μένουμε στο παρόν: παρατηρούμε τι υπάρχει γύρω μας, αγγίζουμε ένα αντικείμενο, ακούμε ήχους. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνουμε τη «γείωσή» μας και απομακρύνουμε τρομακτικές σκέψεις.

4. Είμαστε συμπονετικοί με τον εαυτό μας: αναγνωρίζουμε ότι αυτό που βιώνουμε είναι δύσκολο, αλλά ανθρώπινο. Δεν κατηγορούμε τον εαυτό μας, δεν υπάρχει κάτι «λάθος» με εμάς. Μιλάμε στον εαυτό μας με καλοσύνη και υπενθυμίζουμε ότι η κρίση θα περάσει.

Λιγότερο στρες, περισσότερη αυτοφροντίδα

Όταν η ένταση της κρίσης πανικού περάσει, φροντίζουμε το σώμα μας με ξεκούραση, ενυδάτωση και ηρεμία. Μοιραζόμαστε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας σε κάποιον που εμπιστευόμαστε, καθώς κάτι τέτοιο βοηθάει στην αποφόρτισή μας.

Σε πρώτη φάση, αποφεύγουμε να προβούμε σε αλλαγές στη ζωή μας λόγω φόβου – π.χ. το να αποφεύγουμε μέρη ή καταστάσεις, καθώς κάτι τέτοιο μπορεί να φαίνεται αρχικά ανακουφιστικό, όμως μακροπρόθεσμα μπορεί να ενισχύσει το άγχος και το στρες.

Δίνουμε προτεραιότητα στην ψυχική μας υγεία: σεβόμαστε και δεν αγνοούμε τα συναισθήματά μας, κοιμόμαστε επαρκώς, ασκούμαστε σωματικά, ακολουθούμε ισορροπημένη διατροφή και τεχνικές χαλάρωσης και ηρεμίας. Βρίσκουμε ένα χόμπι ή κάποια ασχολία που μας ευχαριστεί και μας «γεμίζει» και την υιοθετούμε στην καθημερινότητά μας. Αναζητούμε επαγγελματική βοήθεια, αν το κρίνουμε απαραίτητο.

Οι κρίσεις πανικού, δεν μας καθορίζουν. Μας δίνουν το μήνυμα ότι ο οργανισμός μας χρειάζεται φροντίδα. Με γνώση, κατανόηση και υποστήριξη, μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε και να συνεχίσουμε τη ζωή μας με περισσότερη σιγουριά και αυτοφροντίδα!