AMOC: Ο «θερμοστάτης» της Γης σε κρίση
Το κρίσιμο σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων του Ατλαντικού εκτιμάται ότι θα επιβραδυνθεί έως και κατά 51% επηρεάζοντας το κλίμα του πλανήτη
Το σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων του Ατλαντικού, γνωστό ως Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), λειτουργεί ως «θερμοστάτης» για το παγκόσμιο κλίμα, μεταφέροντας θερμότητα από τον Νότο προς τον Βορρά και επηρεάζει άμεσα τις καιρικές συνθήκες, ειδικά στην Ευρώπη. Νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Science Advances, έδειξε ότι το AMOC ενδέχεται να επιβραδυνθεί έως και κατά 51% ως το 2100, τη στιγμή που οι μέχρι τώρα επιστημονικές εκτιμήσεις δεν ξεπερνούσαν το 30%. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμπαρασύρει την κλιματική ισορροπία του πλανήτη, την υπερθέρμανση των ωκεανών και την αύξηση της στάθμης των υδάτων.
Ο κλιματολόγος και κύριος συγγραφέας της μελέτης Βαλεντίν Πόρτμαν, από το Inria Centre de Recherche Bordeaux Sud-Ouest, δήλωσε πως τα νέα ευρήματα δείχνουν μια πολύ πιο σοβαρή εξασθένηση συγκριτικά με τις αρχικές εκτιμήσεις, ενισχύοντας τις ανησυχίες ότι το σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων πλησιάζει σε κρίσιμο σημείο.
Οι μελλοντικές επιπτώσεις
Η αποδυνάμωση του AMOC συνδέεται με την κλιματική αλλαγή, καθώς η αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων και η εντονότερη στρωμάτωση των ωκεανών δυσκολεύουν την ανάμειξη των υδάτινων μαζών, διαδικασία απαραίτητη για τη λειτουργία του συστήματος.
Το AMOC συχνά συγχέεται με το Ρεύμα του Κόλπου (Gulf Stream), όμως το τελευταίο αποτελεί μόνο ένα τμήμα του ευρύτερου μηχανισμού. Ο ρόλος του είναι καθοριστικός για την ισορροπία του κλίματος, ιδιαίτερα στον Βόρειο Ατλαντικό και την Ευρώπη.
Μια ισχυρή επιβράδυνση ή ακόμη και κατάρρευση του συστήματος θα μπορούσε να επιφέρει σημαντικές μεταβολές: πτώση θερμοκρασιών στη Βόρεια Ευρώπη, ξηρασίες στη ζώνη του Σαχέλ στην Αφρική, και τη Νότια Ασία, άνοδο της στάθμης της θάλασσας στις ανατολικές ακτές της Βόρειας Αμερικής και μειωμένη απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα από τους ωκεανούς.
Οι ειδικοί επισημαίνουν πάντως πως, ανεξάρτητα από την τελική εξέλιξη του AMOC, η υπερθέρμανση του πλανήτη εξελίσσεται ήδη με ταχύτατους ρυθμούς και οι μεγάλες κλιματικές αλλαγές των επόμενων δεκαετιών θεωρούνται αναπόφευκτες.