Κλιματική αλλαγή: Οι σύντομες βροχές εντείνονται ενισχύοντας τον κίνδυνο πλημμυρών
Η άνοδος της θερμοκρασίας μεταβάλλει τη διάρκεια και την ένταση των βροχοπτώσεων, αυξάνοντας τον κίνδυνο αιφνίδιων πλημμυρών
Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται, επηρεάζεται η διάρκεια και η ένταση των βροχών, υποστηρίζουν αυστριακοί επιστήμονες. Σε μελέτη τους που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature», φάνηκε ότι η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας επηρεάζει ιδιαίτερα τις σύντομες βροχοπτώσεις, οδηγώντας συχνά σε αιφνίδιες πλημμύρες (flash floods), κατολισθήσεις ή καθίζηση του εδάφους.
Αναλύοντας τα μετεωρολογικά δεδομένα βροχοπτώσεων ενός αιώνα στην Αυστρία, η ερευνητική ομάδα από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης (TU Wien), το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Γεωργίας, Δασών, Περιβάλλοντος και Διαχείρισης Υδάτων (BML), τον εθνικό φορέα GeoSphere Austria και το Πανεπιστήμιο του Γκρατς, διαπίστωσε ότι οι σύντομες βροχοπτώσεις, που διαρκούν μόλις λίγες ώρες, έχουν ενισχυθεί πολύ περισσότερο από την υπερθέρμανση του πλανήτη, συγκριτικά με τις παρατεταμένες βροχοπτώσεις.
Η άνοδος της θερμοκρασίας, αυξάνει την ποσότητα υγρασίας στην ατμόσφαιρα, επιταχύνοντας την εξάτμιση του νερού από την επιφάνεια των ωκεανών. Αυτή η επιπλέον υγρασία τροφοδοτεί συστήματα χαμηλής πίεσης, κυκλώνες και καταιγίδες, που μεταφράζονται σε εντονότερες βροχοπτώσεις και ισχυρά πλημμυρικά φαινόμενα σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη.
Εντονότερες οι πιο σύντομες βροχές
Η ανάλυση των δεδομένων, κατά τους ειδικούς, έδειξε ότι οι βραχυχρόνιες βροχοπτώσεις έχουν αυξηθεί κατά 15% τα τελευταία 40 χρόνια. Η συγκεκριμένη τάση, παρατηρείται και στις δύο πλευρές των Άλπεων, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για περιοχές με διαφορετικά κλιματικά χαρακτηριστικά.
Ο λόγος, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι ότι ο θερμός αέρας ανέρχεται ταχύτερα σε μεγαλύτερα υψόμετρα, ενισχύοντας την κατακόρυφη ατμοσφαιρική αστάθεια και τη δυναμική των καιρικών συστημάτων.
Κάτι τέτοιο, οδηγεί σε βροχές μικρότερης διάρκειας, αλλά με μεγαλύτερη συχνότητα και ένταση. Κατά συνέπεια, ο κίνδυνος αιφνίδιων πλημμυρών (flash floods) αυξάνεται σημαντικά. Μεγάλοι όγκοι νερού καταλήγουν σε ποτάμια και ρέματα μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, προκαλώντας απότομη και επικίνδυνη άνοδο της στάθμης του νερού.
Μικρά ρέματα, μεγάλος κίνδυνος
Σε αυτό το πλαίσιο, οικισμοί κοντά σε μικρά ρέματα και χειμάρρους είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι σε αιφνίδιες πλημμύρες. Αντίθετα, οι μεγάλοι ποταμοί αντιδρούν πιο αργά σε έντονες, σύντομες βροχοπτώσεις και επομένως είναι λιγότερο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο κινδύνου.
Η μελέτη δείχνει ότι μεγάλα ποτάμια, όπως ο Δούναβης, επηρεάζονται περισσότερο από παρατεταμένα επεισόδια βροχής, παρά από σύντομες αλλά έντονες καταιγίδες.
Τι συμβαίνει με τα μεσογειακά κλίματα
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτή η γενική τάση ως προς την αύξηση των βροχοπτώσεων μικρής διάρκειας, επηρεάζεται από το κλίμα της ευρύτερης περιοχής. Τα μεσογειακά κλίματα, όπως αυτά της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας, αντιδρούν διαφορετικά στην κλιματική αλλαγή.
Η άνοδος της θερμοκρασίας, στις περιοχές αυτές, τείνει να ξηραίνει την ατμόσφαιρα, με αποτέλεσμα οι βροχοπτώσεις να μην ενισχύονται στον ίδιο βαθμό όπως στην κεντρική Ευρώπη. Παρόλα αυτά, και στις χώρες της μεσογείου παρατηρούνται ολοένα και συχνότερες βραχυχρόνιες βροχοπτώσεις μεγάλης έντασης, που οδηγούν σε σοβαρά πλημμυρικά φαινόμενα με σημαντικές επιπτώσεις σε υποδομές, περιουσίες και ανθρώπινες ζωές.