Λιώνουν οι παγετώνες, απειλούνται οι Άλπεις
Η εξαφάνιση των παγετώνων ως το 2100 εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, θα έχει σοβαρές επιπτώσεις σε οικοσυστήματα, υδάτινους πόρους, πολιτιστική κληρονομιά και οικονομία
Η απώλεια των παγετώνων στις Άλπεις θα επιταχυνθεί σημαντικά ως το 2100, επηρεάζοντας την ισορροπία του κλίματος σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτιμούν Ελβετοί επιστήμονες. Κάτι τέτοιο, υπογραμμίζουν, αναμένεται να έχει μεγάλες επιπτώσεις στα οικοσυστήματα, τους υδάτινους πόρους και την πολιτιστική κληρονομιά, όπως επίσης και σοβαρές συνέπειες στην οικονομία.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Climate Change», οι ειδικοί από το Πανεπιστήμιο ETH της Ζυρίχης χρησιμοποίησαν δεδομένα από περισσότερους από 200.000 παγετώνες από όλο τον κόσμο και προχώρησαν σε προσομοιώσεις σε διαφορετικά σενάρια αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη ως το 2100: κατά 1,5 βαθμούς Κελσίου, 2 βαθμούς Κελσίου, 2,7 βαθμούς Κελσίου και 4 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Από τη μελέτη φάνηκε, ότι η έκταση και ο αριθμός των παγετώνων εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο θα αυξηθεί η θερμοκρασία με την πάροδο των ετών. Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι ο περιορισμός της αύξησης της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου – που αποτελεί στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού - θα μπορούσε να οδηγήσει στην «επιβίωση» περίπου 100.000 παγετώνων ως το 2100.
Στο σενάριο πάλι, όπου θα υπάρξει αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 4 βαθμούς Κελσίου, υπολογίστηκε ότι θα παρέμεναν μόνο περί τους 18.000 παγετώνες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, με αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου, η εξαφάνιση των παγετώνων υπολογίζεται ότι θα κορυφωθεί το 2041, με περίπου 2.000 παγετώνες ετησίως. Με αύξηση της θερμοκρασίας κατά 4 βαθμούς Κελσίου αυτή η κορύφωση θα εμφανιστεί αργότερα, το 2055, λόγω της μεγαλύτερης και ισχυρότερης απώλειας επιφάνειας και όγκου των παγετώνων και θα μπορούσε να φτάσει τους 4.000 παγετώνες ετησίως.
Δυσοίωνες οι εκτιμήσεις για τις Άλπεις
Περιοχές με πολλούς, μικρούς παγετώνες σε χαμηλότερα υψόμετρα ή κοντά στον ισημερινό, όπως οι Άλπεις, ο Καύκασος, τα Βραχώδη Όρη και τμήματα των Άνδεων και των αφρικανικών οροσειρών που βρίσκονται σε χαμηλά γεωγραφικά πλάτη, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες. Περισσότεροι από τους μισούς παγετώνες τους μάλιστα αναμένεται να εξαφανιστούν μέσα στα επόμενα δέκα έως 20 χρόνια.
Στην περίπτωση των Άλπεων, αν οι τρέχουσες πολιτικές για το κλίμα οδηγήσουν τελικά σε αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2,7 βαθμούς Κελσίου, μόνο περίπου 110 παγετώνες θα παρέμεναν στην κεντρική Ευρώπη ως το 2100, δηλαδή μόλις το 3% του σημερινού συνόλου.
Στην αύξηση της θερμοκρασίας κατά 4 βαθμούς Κελσίου, ο συνολικός αριθμός των παγετώνων θα μειωνόταν σε μόλις 20 (1%). Ακόμα και στο «αισιόδοξο» σενάριο της αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμούς Κελσίου, θα παρέμενε μόλις το 12% των παγετώνων μέχρι το 2100, δηλαδή περίπου 430.
Οι Άλπεις, εκτιμούν οι ειδικοί, θα μπορούσαν να φτάσουν στο μέγιστο ποσοστό απώλειας ήδη από τη περίοδο 2033-2041. Αυτό συνεχίζει μια τάση που οι ερευνητές έχουν ήδη εντοπίσει στο παρελθόν και δε δείχνει σημάδια επιβράδυνσης: μόλις πρόσφατα αποκάλυψαν ότι μεταξύ 1973-2016 περισσότεροι από 1.000 παγετώνες εξαφανίστηκαν μόνο στην Ελβετία.
Αντίθετα, περιοχές με μεγαλύτερους παγετώνες, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής, προβλέπεται να βιώσουν κορύφωση της εξαφάνισης των παγετώνων αργότερα στον αιώνα.
Τι σημαίνει το λιώσιμο των παγετώνων
Η απώλεια των παγετώνων συνοδεύεται από απτές συνέπειες για εκατομμύρια ανθρώπους. Οι παγετώνες λειτουργούν ως φυσικές «δεξαμενές» γλυκού νερού: τροφοδοτούν ποτάμια, γεωργία και ύδρευση, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
Η εξαφάνισή τους σημαίνει αυξημένο κίνδυνο λειψυδρίας, περισσότερες πλημμύρες στην αρχική φάση τήξης, αλλά και σοβαρά προβλήματα στην παραγωγή τροφίμων και υδροηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας απειλεί παράκτιες περιοχές, ενώ ο τουρισμός και οι τοπικές οικονομίες ορεινών περιοχών πλήττονται σημαντικά. Με απλά λόγια, το λιώσιμο των παγετώνων δεν αφορά μόνο ορεινές περιοχές και απομακρυσμένα βουνά, επηρεάζει άμεσα το νερό που πίνουμε, το φαγητό που παράγουμε και καταναλώνουμε, τη σταθερότητα ολόκληρων οικοσυστημάτων, τον τουρισμό και την ευρύτερη οικονομία.