Πώς πρέπει να διαβάζουμε τις ετικέτες των τροφίμων;

Πόσο συχνά διαβάζεις το πίσω μέρος μιας συσκευασίας πριν αγοράσεις ένα προϊόν; Οι ετικέτες των τροφίμων είναι ένας πολύτιμος οδηγός που μας βοηθά να κάνουμε πιο συνειδητές αγορές, για καλύτερες και πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες.

Γιατί αξίζει να διαβάζουμε τα ψιλά γράμματα;

Οι πληροφορίες που αναγράφονται στη συσκευασία αποκαλύπτουν τι πραγματικά περιέχει ένα προϊόν. Έτσι μπορούμε να συγκρίνουμε επιλογές, να εντοπίσουμε αλλεργιογόνες ουσίες - σε περίπτωση που έχουμε κάποια ευαισθησία -, να περιορίσουμε την πρόσληψη ζάχαρης, αλατιού ή κορεσμένων λιπαρών και να επιλέξουμε τρόφιμα που ταιριάζουν καλύτερα στις ανάγκες μας.

Τι είναι η λίστα συστατικών και ο πίνακας διατροφικής αξίας;

Η λίστα των συστατικών αναγράφεται με ποσοτική σειρά. Το συστατικό που μπαίνει πρώτο, είναι εκείνο με την μεγαλύτερη ποσότητα και ακολουθούν τα υπόλοιπα με φθίνουσα σειρά. Για παράδειγμα, αν η ζάχαρη αναγράφεται πρώτη στη λίστα, αυτό σημαίνει ότι αποτελεί το συστατικό με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα στο συγκεκριμένο προϊόν.

Ο πίνακας διατροφικής αξίας αναφέρει την ενέργεια, τα λιπαρά, τα κορεσμένα λιπαρά, τους υδατάνθρακες, τα σάκχαρα, την πρωτεΐνη και το αλάτι, που περιέχονται στο προϊόν συνήθως ανά 100 γραμμάρια, 100 ml ή ανά μερίδα. Οι φυτικές ίνες αναγράφονται σε ορισμένα προϊόντα, αλλά όχι υποχρεωτικά σε όλα.

Τι πρέπει να προσέχω;

Οι πληροφορίες που προβάλλονται στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας έχουν στόχο να αναδείξουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ενός προϊόντος. Ωστόσο, για να αποκτήσεις μια ολοκληρωμένη εικόνα, χρειάζεται να διαβάζεις την ετικέτα στο πίσω μέρος.

Ενδείξεις όπως «light», «χωρίς ζάχαρη» ή «πλούσιο σε πρωτεΐνη» - που αποτελεί μεγάλο trend τελευταία - δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ένα προϊόν είναι συνολικά πιο υγιεινό. Ένας διατροφικός ισχυρισμός αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό και δεν αποτυπώνει από μόνος του τη συνολική διατροφική αξία του προϊόντος.

Η ένδειξη «χωρίς ζάχαρη», για παράδειγμα, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα προϊόν έχει χαμηλές θερμίδες ή ότι είναι συνολικά πιο υγιεινό. Αντίστοιχα, προϊόντα που προβάλλονται ως «χωρίς πρόσθετα σάκχαρα» μπορεί να περιέχουν φυσικά σάκχαρα από χυμούς ή συμπυκνώματα φρούτων, ενώ άλλα χρησιμοποιούν γλυκαντικές ουσίες για να διατηρήσουν τη γλυκιά γεύση τους.

Αξίζει να δίνεις προσοχή στη λίστα των συστατικών. Σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να συναντήσεις συστατικά όπως σιρόπι γλυκόζης-φρουκτόζης ή άλλα σιρόπια, τα οποία αποτελούν πηγές ελεύθερων σακχάρων. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει, ότι η συχνή κατανάλωση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε ελεύθερα σάκχαρα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, τερηδόνας και μεταβολικών νοσημάτων. Γι' αυτό είναι σημαντικό να ελέγχεις όχι μόνο τους διατροφικούς ισχυρισμούς στη συσκευασία, αλλά και τη λίστα των συστατικών.

Τι δείχνει η ημερομηνία λήξης;

Ο τρόπος διατύπωσης της ημερομηνίας λήξης επάνω στις συσκευασίες των τροφίμων υποδηλώνει διαφορετικά πράγματα, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια Τροφίμων (EFSA).

Το «Ανάλωση έως», για παράδειγμα, αφορά ευπαθή τρόφιμα όπως κρέατα, γαλακτοκομικά κ.ά., τα οποία δεν πρέπει να καταναλώνονται μετά το πέρας της συγκεκριμένης ημερομηνίας καθώς κάτι τέτοιο μπορεί να είναι επικίνδυνο.

Το «Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» αναγράφεται συνήθως σε μη αλλοιώσιμα τρόφιμα που αποθηκεύονται στο ράφι όπως ρύζι, ζυμαρικά, αλεύρι, κονσέρβες κ.ά. Αφορά κυρίως την ποιότητα του προϊόντος και όχι απαραίτητα την ασφάλειά του, εφόσον έχει διατηρηθεί σωστά. Μετά το πέρας της συγκεκριμένης ημερομηνίας το προϊόν ενδεχομένως να έχει αλλάξει σε υφή, γεύση ή εμφάνιση, χωρίς ωστόσο η κατανάλωσή του να ενέχει άμεσο κίνδυνο για την υγεία.

5 χρήσιμες συμβουλές για το σούπερ μάρκετ

• Σύγκρινε προϊόντα ανά 100 γραμμάρια και όχι μόνο ανά μερίδα.

• Προτίμησε προϊόντα με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι και κορεσμένα λιπαρά.

• Διάβαζε τη λίστα των συστατικών και όχι μόνο τα μηνύματα στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας.

• Έλεγχε πάντα τις ημερομηνίες κατανάλωσης.

• Να θυμάσαι ότι η ισορροπημένη διατροφή βασίζεται στις συνολικές καθημερινές επιλογές και όχι σε ένα μόνο τρόφιμο.

Η ανάγνωση των ετικετών είναι μια μικρή συνήθεια που απαιτεί λίγα μόνο δευτερόλεπτα, αλλά μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στις καθημερινές μας επιλογές. Όσο καλύτερα γνωρίζουμε τι περιέχει ένα προϊόν, τόσο πιο εύκολα μπορούμε να τηρήσουμε μια ισορροπημένη διατροφή, με στόχο μια καλή υγεία και μια καλύτερη ποιότητα ζωής.