Natcat Dictionary

Η γνώση είναι βασικό εργαλείο πρόληψης. Στο λεξικό μας μπορείς να αναζητήσεις έννοιες και όρους που σχετίζονται με τις φυσικές καταστροφές, αποκτώντας καλύτερη κατανόηση των φαινομένων και των συνεπειών τους.

Ανεμοστρόβιλοι Πυρκαγιάς

Πύρινοι στροβιλισμοί που ενισχύουν την εξάπλωση της πυρκαγιάς. Μπορούν να φτάσουν μεγάλο ύψος και να μεταφέρουν καύτρες σε μεγάλες αποστάσεις, προκαλώντας νέες εστίες φωτιάς.

Αντιπλημμυρικά Έργα

Τεχνικά έργα και υποδομές που μειώνουν ή αποτρέπουν τις πλημμύρες, όπως π.χ. φράγματα, αναχώματα και δίκτυα αποστράγγισης. Στόχος τους είναι ο έλεγχος της ροής των υδάτων και η προστασία κατοικημένων περιοχών και υποδομών.

Αντιπυρική Περίοδος

H χρονική περίοδος κατά την οποία υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εκδήλωσης και εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών. Στην Ελλάδα, εντοπίζεται μεταξύ Μαΐου-Οκτωβρίου, και συνοδεύεται από αυστηρούς περιορισμούς ως προς την καύση υπολειμμάτων, εργασίες σε δάση και μέτρα επιτήρησης και δασοπροστασίας.

Αστάθεια Εδάφους

Μείωση της αντοχής ή της συνοχής του εδάφους, που μπορεί να προκαλέσει κατολισθήσεις, καθιζήσεις ή μετακινήσεις εδαφικών μαζών. Εμφανίζεται συχνά μετά από έντονες βροχοπτώσεις ή πλημμύρες.

Αστική Νησίδα Θερμότητας

Φαινόμενο κατά το οποίο οι πόλεις εμφανίζουν υψηλότερες θερμοκρασίες από τις γύρω περιοχές, εξαιτίας της πυκνής δόμησης, της έλλειψης πρασίνου και υλικών που συγκρατούν θερμότητα. Εντείνει τους καύσωνες και αυξάνει την ανάγκη για ψύξη.

Δείκτης Δυσφορίας

Συνδυαστικός δείκτης θερμοκρασίας και υγρασίας που δείχνει πώς γίνεται αισθητή η ζέστη από το ανθρώπινο σώμα και χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του θερμικού κινδύνου.

Επιτάχυνση Εδάφους

Δείκτης του ρυθμού μεταβολής της κίνησης του εδάφους κατά τη διάρκεια σεισμού. Μετριέται σε μονάδες «g» και σχετίζεται άμεσα με την ένταση των δονήσεων και τις πιθανές ζημιές σε κτίρια και υποδομές.

Θερμική Ακτινοβολία

Μεταφορά θερμότητας που εκπέμπεται από τη φωτιά χωρίς άμεση επαφή. Μπορεί να προκαλέσει ανάφλεξη υλικών ή εγκαύματα σε σημαντική απόσταση από τις φλόγες.

Θερμική Εξάντληση

Κατάσταση που προκαλείται από παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες και αφυδάτωση. Εκδηλώνεται με έντονη εφίδρωση, αδυναμία, ζάλη και ναυτία και μπορεί να εξελιχθεί σε θερμοπληξία αν δεν αντιμετωπιστεί.

Θερμοπληξία

Σοβαρή και απειλητική για τη ζωή κατάσταση κατά την οποία το σώμα αδυνατεί να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του (συχνά >40°C). Εκδηλώνεται με σύγχυση, απώλεια συνείδησης ή σπασμούς, απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση και ενδέχεται να οδηγήσει σε ανεπάρκεια οργάνων ή θάνατο αν δεν υπάρξει άμεση ψύξη και ιατρική παρέμβαση.

Λεκάνη Απορροής

Γεωγραφική περιοχή όπου λόγω της μορφολογίας του εδάφους, συγκεντρώνονται τα νερά της βροχής και καταλήγουν σε κοινό αποδέκτη π.χ. ποτάμι, λίμνη ή θάλασσα. Το μέγεθος και η κλίση της επηρεάζουν την ένταση και την ταχύτητα των πλημμυρών.

Μεσογειακοί Κυκλώνες

Σπάνια, αλλά έντονα καιρικά φαινόμενα που σχηματίζονται στη Μεσόγειο και μοιάζουν με τροπικούς κυκλώνες. Συνοδεύονται από ισχυρούς ανέμους και έντονες βροχοπτώσεις, προκαλώντας πλημμύρες και σοβαρές ζημιές, κυρίως σε παράκτιες περιοχές.

Παλιρροϊκά Κύματα

Απότομη ανύψωση της στάθμης της θάλασσας λόγω ισχυρών ανέμων και χαμηλής ατμοσφαιρικής πίεσης καταιγίδας ή κυκλώνα. Μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές πλημμύρες σε παράκτιες περιοχές, ιδίως όταν συνδυάζονται με παλίρροια.

Πλημμύρα Flash

Αιφνίδια και ιδιαίτερα επικίνδυνη πλημμύρα που εκδηλώνεται μέσα σε λίγα λεπτά ή ώρες, συνήθως μετά από έντονη βροχόπτωση. Τα νερά κινούνται με μεγάλη ταχύτητα και χωρίς προειδοποίηση, προκαλώντας σοβαρές ζημιές.

Πλυμμυρικό Φαινόμενο

Πρωτόκολλο Αυτοπροστασίας

Σύνολο βασικών οδηγιών για την προστασία των πολιτών σε συνθήκες καύσωνα, όπως επαρκής ενυδάτωση, αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, ελαφρά ένδυση και παραμονή σε δροσερούς χώρους. Εκδίδεται από αρμόδιους φορείς, όπως η Πολιτική Προστασία και ο ΕΟΔΥ.

Πυρο-καταιγίδες

Καταιγίδες που δημιουργούνται από τη θερμότητα μιας μεγάλης πυρκαγιάς. Τα ισχυρά ανοδικά ρεύματα καπνού σχηματίζουν πυρονεφώσεις, ικανές να προκαλέσουν αστραπές, ισχυρούς ανέμους και νέες εστίες φωτιάς.

Πυροθερμική Ένταση

Δείκτης ισχύος πυρκαγιάς και δυσκολίας κατάσβεσης, που υποδηλώνει τη θερμική ενέργεια που απελευθερώνεται ανά μέτρο μετώπου πυρκαγιάς και ανά δευτερόλεπτο (kW/m). Όσο μεγαλύτερη είναι η ένταση, τόσο πιο ισχυρή και δύσκολα ελέγξιμη είναι η φωτιά.

Σεισμικά Κύματα

Ταλαντώσεις που διαδίδονται στη γη μετά από σεισμό. Διακρίνονται σε επιμήκη, εγκάρσια και επιφανειακά κύματα, με τα τελευταία να προκαλούν τις μεγαλύτερες ζημιές.

Σεισμικό Ρίσκο

Η πιθανότητα και το μέγεθος των απωλειών από έναν σεισμό σε μια περιοχή. Προκύπτει από τον συνδυασμό σεισμικότητας, έκθεσης και τρωτότητας.

Τεκτονικές Πλάκες

Τεράστια τμήματα της λιθόσφαιρας της γης, που επιπλέουν αργά στο μάγμα της ασθενόσφαιρας - του ανώτερου τμήματος του μανδύα της. Η σύγκλιση, η απόκλιση ή η ολίσθησή τους προκαλούν σεισμούς, ηφαιστειακή δραστηριότητα και μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία ωκεάνιων τάφρων και βουνών.

Τροπική Βροχόπτωση

Υγροποίηση Εδάφους

Όταν το κορεσμένο από νερό έδαφος χάνει προσωρινά τη συνοχή και την αντοχή του λόγω σεισμού. Μπορεί να προκαλέσει καθιζήσεις, κλίσεις του εδάφους ή ακόμα και κατάρρευση κτιρίων.